European Court of Justice paves the way for natural phages against Listeria

The European Court of Justice has issued a Court Order that enables food companies to continue the use of phages to prevent Listeria on all ready to eat foods in the absence of a legal EU framework.

Phages

Phages that specifically kill Listeria can be used during food processing to prevent spreading of these deadly bacteria on food. Over the past months Listeria outbreaks have caused many hospitalizations and even deaths and miscarriages in Spain, Germany, Austria, Switzerland and the Netherlands and have provoked public concern.

The recent Listeria food crises in Europe also revealed that even if a product has legally acceptable low levels of Listeria - and is thus considered to be ‘safe’ - the bacteria can grow out to deadly levels when kept on store shelves and even at home in the refrigerator.

Listeria

Whilst food processors are responsible for proper hygiene, they lack tools to deal with naturally present Listeria and have urgently called for innovation and additional tools to keep our food safe. At the same time consumers are calling for minimization of chemical preservatives on food, as these can affect the human microbiome, which is an important part of our immune system. Phages represent an entirely new category in food safety, without these drawbacks. But ironically, the fact that the use of phages differs from existing methods, has been the very cause of delay in their acceptance in the EU.

Prof. Martin Loessner, ETH Zürich: As demonstrated and confirmed by independent scientific investigations over the past 15 years, phages are safe, natural and offer a simple, yet elegant way to prevent Listeria on our food products”.

ListexTM

In the US in 2006, the anti-Listeria phage product ListexTM, produced by the Wageningen-based life sciences company Micreos Food Safety, was the first phage product generally recognized as safe (GRAS) and approved as a food processing aid by the FDA. Phages have since become an important food safety tool for the industry on all continents. Listex won numerous industry awards, including the prestigious Food Ingredients Europe Gold Award for innovation, representing the European food processing industry. But whilst this European innovation was accepted across the world, in Europe itself the availability of the product was hampered by regulatory uncertainty. With the Order of the European Court of Justice this ambiguity is addressed and Listex can be used to prevent the presence of Listeria during the final stages of production from growing out to contaminated levels.

Listeria is particularly dangerous for pregnant women, the elderly and immune-comprised. According to Prof. Frank Devlieghere, microbiologist at the University of Ghent: “Eradicating Listeria, even under the most rigorous hygiene regulations and quality controls, is almost impossible”. Especially ‘Ready-To-Eat’ products are at risk of Listeria contamination, as these are usually not heated before consumption. Dozens of published scientific articles by universities around the world confirm the efficacy of Listex™ on Listeria-susceptible products. Efficacy and safety have also been confirmed by the European Food Safety Authority (EFSA).

Members of the European Parliament are now turning to the European Commission with the urgent advice to develop a specific EU phage regulation, but in the mean time, sufficient clarity has been established by the Court of Justice to apply this technology for the benefit of the European consumer, just as it has across all other continents.

More information

Please contact Dirk de Meester from Micreos Food Safety, d.demeester@micreos.com, +31-646-048-503

Micreos Food Safety is a member of Foodvalley NL

 

Europese Hof baant weg voor fagen tegen Listeria

Het Europese Hof van Justitie heeft bepaald dat producenten van levensmiddelen bij afwezigheid van een apart Europees kader, fagen kunnen blijven gebruiken ter voorkoming van de dodelijke Listeria bacterie in voedsel.  

Fagen

Natuurlijke fagen die specifiek de Listeria bacterie doden, kunnen voorkomen dat Listeria bacteriën zich tijdens de productie van levensmiddelen verspreiden waardoor zij gevaarlijk kunnen worden. De afgelopen maanden hebben Listeria uitbraken geleid tot vele ziekenhuisopnamen en zelfs doden en miskramen in Spanje, Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Nederland. Dit heeft grote publieke bezorgdheid en verontwaardiging veroorzaakt.

De recente Listeria-crisis in Europa toont aan dat zelfs wanneer Listeria in lage hoeveelheden op levensmiddelen aanwezig is - hetgeen juridisch toegestaan is en als ‘veilig’ bestempeld wordt - de bacterie in de schappen of in de ijskast bij de consument, kan uitgroeien tot gevaarlijke niveaus.

Listeria

Hoewel producenten van voedingsmiddelen verantwoordelijk zijn voor een goede hygiëne, ontbreekt het ze aan instrumenten om de van nature op producten en ingrediënten aanwezige Listeria buiten de deur te houden. Tegelijkertijd roept de consument om inperking van het gebruik van chemische conserveringsmiddelen, die immers het darmflora – belangrijk voor onze gezondheid – kunnen aantasten. Fagen vertegenwoordigen een volstrekt nieuwe categorie producten voor voedselveiligheid, zonder deze nadelen van conventionele conserveringsmiddelen. Maar juist door het feit dat ze ánders zijn dan bestaande middelen, is de regulatoire goedkeuring in de EU zeer lang opgehouden.

Prof. Martin Loessner, ETH Zürich: “Zoals de afgelopen 15 jaar aangetoond en bevestigd in onafhankelijk en wetenschappelijk onderzoek, zijn fagen veilig en bieden zij een natuurlijke en elegante manier om Listeria in ons eten te voorkomen.” In de VS werd door de FDA al in 2006 de eerste anti-Listeria-faag goedgekeurd, en bestempeld als veilig (Generally Recognised as Safe). Het betrof Listex™, van het Wageningse life-sciences bedrijf Micreos Food Safety. Fagen zijn sindsdien op alle continenten een standaard onderdeel geworden van de tool-kit voor voedselveiligheid en Listex heeft intussen vele prijzen gewonnen, waaronder de prestigieuze Food Ingredients Europe Gold Award, de belangrijkste innovatieprijs van de Europese levensmiddelenindustrie.

Listex

Maar terwijl deze Europese innovatie de wereld veroverde, blijft Europa steken in onduidelijkheid en onzekerheid. De gerechtelijke uitspraak van het Europese Hof maakt nu duidelijk dat Listex gebruikt kan worden als proceshulpstof bij de bereiding van levensmiddelen, ter voorkoming van Listeria in de finale fase van de productie.

Listeria is vooral gevaarlijk voor zwangere vrouwen, ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem. Volgens Prof. Frank Devlieghere, microbioloog aan de Universiteit van Gent: “Het uitsluiten van Listeria, zelfs onder de meest strenge hygiënewetgeving en kwaliteitscontroles, is nagenoeg onmogelijk”. Met name ‘Kant-en-Klaar’-producten vormen een risico voor Listeria-besmetting omdat bij deze producten geen bacteriedodende verhittingsstap plaats vindt voorafgaand aan consumptie. Tientallen wetenschappelijke publicaties onderstrepen de effectiviteit van Listex. De effectiviteit en veiligheid zijn tevens door de European Food Safety Authority (EFSA) bevestigd.

Leden van het Europese Parlement richten zich nu tot de Europese Commissie met het urgente advies om een passend regulatoir te creëren voor het gebruik van fagen. Intussen is er nu in elk geval helderheid verstrekt door het Europese Hof, waardoor deze innovatie uit de natuur ook binnen de EU onverminderd ingezet kan worden voor de voedselveiligheid van de Europese consument.

Meer weten?

Neem contact op met Dirk de Meester van Micreos Food Safety, d.demeester@micreos.com, +31 (0)6 4604 8503

Micreos Food Safety is lid van Foodvalley NL